Ein analfissur er eit sår/rift i endetarmsopninga. Du kan få analfissur av å presse ut hard og tørr avføring eller ved forstopping. Diaré kan også gi analfissurar. Ofte ligg såret framfor eller bak i endetarmsopninga. Ved toalettbesøk vil det ofte vere smertefullt når avføring passerer forbi såret.
Dei vanlegaste symptoma er smerter og frisk bløding ved avføring. Smerta er ofte skarp og intens, og kan vare ein time eller meir etter eit toalettbesøk. Det er sjeldan mykje blod. Om blodet er blanda inn i avføringa eller mørkare på fargen, kan det tyde på sjukdom høgare opp i tarmen.
Av og til blir det danna ein hevelse eller klump i den enden av fissuren som er lengst vekk frå endetarmsopninga (sentinal tag). Dette sest oftast på fissurar som ha stått ei stund. Desse er ikkje farlege.
Analfissurar som ikkje gror av seg sjølve innan seks veker kallar legane kroniske. Årsaka kan vere at lukkemuskelen i anus strammar seg krampeaktig. Stramleiken gjer at såra ikkje får nok blod. Da gror det ikkje.
Dersom ein analfissur ikkje blir betre etter 6 veker kan legen din tilby ei salve eller ein injeksjon.
Salver med glyseroltrinitrat (Rectogesic) hjelper mange. Verkestoffet utvidar blodårane slik at blodtilførselen til anus blir betra og såret gror. Smør salven på i opninga av analkanalen. Denne får du berre med resept. Hovudverk er ein svært vanleg biverknad, men han går som regel over etter eit par vekers behandling. Det finst også andre salvar som ikkje gir hovudverk (Nifedipin). Denne er i skrivande stund ikkje tilgjengeleg ved alle apotek i Noreg, men kan etterbestillast.
Botulinumtoksin A (Botox) kan givast som injeksjonar i lukkemuskelen til endetarmen. Dette vil føre til at lukkemuskelen blir relaksert (avspent). Når muskelspenninga og krampene i muskelen minkar vil blodforsyninga auke, og såret får betre føresetnader til å gro. Verknaden kjem etter 3–6 dagar, og varer ofte i opptil 3 månader. Ved tilbakefall av smerter kan behandlinga gjentakast.
Det er risiko for å få tilbake analfissuren etter behandling med salve eller injeksjon. Behandlinga kan også gi forbigåande lekkasje av luft og i sjeldne tilfelle mindre uhell av avføring (spor i undertøy).
Ved den vanlegaste typen operasjon lagar ein eit lite kutt i lukkemuskelen slik at han ikkje strammar seg så mykje. Dette kallast ein intern anal sfinkterotomi. Denne operasjonen blir berre gjord i sjeldne tilfelle der ein ikkje kjem til mål med anna behandling. Dette fordi det er risiko for at ein blir inkontinent for avføring med lekkasje av enten fast eller flytande avføring i undertøy. Fleire av desse blir betre etter kvart, men ikkje alle. Mange får også problem med å halde på luft.
Ei anna operasjonsform er å sy frisk hud over fissuren. Dette blir sjeldnare gjort og ikkje ved alle sjukehus.
Behandlinga krev inga oppfølging i etterkant.
Du finn oss på Førde sentralsjukehus.
Vi har og sengepost og poliklinikk på Lærdal sjukehus.