Vi tilrår at du alltid nyttar siste versjon av nettlesaren din.
Forstopping hos barn
Forstopping er ein tilstand med plagsamt treg eller forseinka avføring. Dette er vanleg hos barn. Forstopping kan gi magesmerter, og mange barn gruer seg til dobesøk sidan det gjer vondt å kvittere avføring.
Forstopping er den heilt klart vanlegaste årsaka til avføringsuhell. Avføringa kan vere hard og knolleit, men ho kan også vere blaut. Det kan komme av av avføring som står lenge i endetarmen blir «eten» av bakteriar som gjer han blaut, eller at det er noko hard avføring i endetarmen, som berre laus avføring klarer å passere. Har ein avføring ståande i endetarmen hyppig utan å få han ut, blir signal som vanlegvis blir sende frå endetarmen til hjernen (om at nå er det på tide å finne ein do) svakare. Det blir med andre ord vanskelegare for barna å kjenne at dei må på do.
Spedbarn som får morsmjølk kan ha avføring svært ofte (etter kvart måltid) eller svært sjeldan (inntil kvar 14. dag), men dette er ikkje forstopping viss barnet verkar friskt. Barn som får morsmjølkerstatning kan stundom få forstopping. Etter kvart som barnet veks vil avføringa ofte komme ein gong om dagen eller annankvar dag.
Symptom
Avføringa blir opplevd hard, tørr og smertefull.
Viss forstoppinga har vart lenge kan barnet bli kvalm og kaste opp.
Av og til kan ein også sjå laus avføring, som ved diaré. Dette kan skje viss avføringa har blitt ståande så lenge i tarmen at han har blitt brote ned av bakteriar og blitt mjukare.
Årsaker
Ofte finn ein inga årsak. Hos barn i 3-4 årsalderen kan problema begynne når dei skal slutte med bleier. Viss barnet har hatt ei dårleg oppleving med hard avføring, kan barnet bli bekymra for å gå på do, vegre seg og halde avføringa tilbake. Dermed kan avføringa bli hardare og opplevast ubehageleg, slik at ein kan komme inn i ein vond sirkel. Barn som blir sjuke og sengeliggande eller barn med funksjonshemmingar som bevegar seg lite, får oftare plager med forstopping.
Tilvising og vurdering
Fastlegen gjer ei utgreiing og behandlar barn og ungdom med kronisk forstopping.
Hos dei fleste barn med forstopping som ikkje har teikn på alvorleg underliggande sjukdom (nattesmerter, avflatande vekst, blod eller slim i avføringa) kan pasienten behandlast i primærhelsetenesta.
Barn med uttalt og behandlingsresistent forstopping, og dessutan dei som er inkontinente for avføring, har sein *mekoniumavgang og dårleg trivsel har ifølge prioriteringsrettleiaren til helsedirektoratet rettleiande rett til helsehjelp i spesialisthelsetenesta.
Hos dei fleste barn med forstopping som ikkje har teikn på alvorleg underliggande sjukdom (nattesmerter, avflatande vekst, blod eller slim i avføringa) kan pasienten behandlast i primærhelsetenesta.
Barn med ukomplisert forstopping har ifølge Helsedirektoratets prioriteringsrettleiar i pediatri ikkje rettar til helsehjelp i spesialisthelsetenesta. Derimot kan ein tilvise obstipasjon som er uttalt og behandlingsresistent eller dersom det ligg ufrivillig avføring føre.
Kva blirønsktinkludertitilvisingatilbarnelege?
Anamnese. Resultat frå klinisk undersøking. Tilvekst, inkludert vekt. Trivsel/fungering. Kva tiltak som er freista, og i kva dosar og i kva tidsperiode medikament er gitt. Om foreldra har fått til å følge opp behandlingsråd. Kva ein forventar av utgreiinga hos barnelegen: Råd? Vidare tiltak? Secvond opinion? Hereditet på mage/tarmsjukdom eller autoimmun sjukdom. Svar på blodprøver (*inkl glutenantistoff) og *kalprotektin.
Kva kaneinforventeetter at barnetharvore hos barnelege?
Det er sjeldan behov for bildediagnostikk eller fleire blodprøver utover det som allereie er tatt i primærhelsetenesta ved denne tilstanden.
Utgreiing
Utgreiingahartilhensikt å utelukkesjukdommarellertilstandarsomkangiforstopping. Det er sjeldanbehov for bildediagnostikkellerfleireblodprøverutover det somallereie er tatt hos fastlegen.
Behandling heime ved forstoppelse hos barn
Gode rutinar
Regelmessige toalettbesøk, gjerne etter større måltid
Rikeleg drikke, helst vatn
Regelmessige måltid med fiber frå grønsaker, frukt, brødmat og graut
Fysisk aktivitet er generelt bra for barnehelsa.
Medikamentsomgjeravføringamjukare
Laktulose
Movicol (verkestoffet heiter Makrogol)
Det er vanleg å måtte bruke mjukgjerande medikament lenge, frå 2-3 månader til fleire år. Dersom det er lenge sidan avføring må tarmen stundom ha hjelp til å bli tømt med klyster.
OBS! Nokre foreldre bruker ei væske dei set inn i endetarmen (kalla klyster eller klyx: Denne svir, og blir ikkje anbefalt.)
Dosering av avføringsmiddel
Movicol®/ Movicol® jr. pulverposar er førsteval. Verkar ved å trekke væske ut i tarmen, og gjere avføringa blautare. Pulveret blir blanda ut i væske, gjerne saft, eplejuice eller det barnet liker. Vedlikehaldsdose skal gi dagleg mjuk avføring, målet er konsistens som tannkrem. Foreldre kan trappe opp og ned mengda etter trenden for konsistens på avføringa: Gi meir Movicol ved for hard avføring, gi mindre Movicol ved for laus avføring.
Vedlikehaldsdose Movicol
Vekta til barnet
Mengde posar Movicol
Mengde posar Movicol junior
10-15
0,5
1
15-25
1
2
25-35
1,5
3
35-45
2
4
>45
2,5
5
Laktulose verkar ved å trekke væske ut i tarmen, så avføringa blir blautare. Viktig å drikke nok. Betre smak, men kan gi hol i tenner og luft i magen. Dosar hos barn med vekt >45 kg: Kan prøve 20-50 ml, men dosar over 40–50 ml pr. dag gir lite effekt på forstopping og meir magesmerter på grunn av luft.
Vi har flytta inn i nye, flotte lokaler i Livabygget. Vi er framleis å finne i 5. etasje, og du tek trapp eller heis som før. Her finn du barne- og ungdomsavdelinga, føde og gynekologisk sengepost.
Sengepost: Bruk hovudinngangen til sjukehuset og gå korridoren til endes, forbi kafeen og til heishallen. Ta heisen opp i 5 etg. Henvend deg på vaktrommet på Barne og ungdomsavdelinga.
Poliklinikk: Bruk hovudinngangen til sjukehuset og gå rett fram gjennom glasdørene ved respsjonen. Henvend deg i luka til sekretær.
Det går regelmessig rutebussar mellom Førde Sentralsjukehus og Førde Rutebilstasjon.
På nettsidene til skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestadar og tider for Sogn og Fjordane.
Frå Førde er det også gode bussamband til Bergen, Oslo, Ålesund og Trondheim.
Flybuss
Det går direkte flybuss frå Førde Lufthamn Bringeland til Førde Sentralsjukehus for alle fly som landar. Bussen stoppar ved busstoppet på motsatt side av Vievegen, på austsida. Herfrå går flybussen til Førde Lufthamn Bringeland 75 minutt før alle flyavgangar.
Parkering
Det er mogleg å parkere gratis på sjukehusområdet for pasientar og besøkande.
Taxi
Drosjesentralen i Førde er om lag 100 meter frå Rutebilstasjonen. Ved behov er våre tilsette i resepsjonen tilgjengelege 24 timar i døgnet og kan bestille taxi til deg.
Praktisk informasjon
Ved Førde sentralsjukehus finn du Sjukehusapoteka Vest HF si avdeling i Sogn og Fjordane.
Apoteket gjev tilbod til alle nyutskrivne og polikliniske pasientar ved Førde Sentralsjukehus, samt alle tilsette og besøkande. Sjukehusapoteket er altså open for alle.
På veg heim frå sjukehuset kan pasientar få med seg alt dei treng av legemiddel og utstyr for vidare behandling heime. I tillegg har apoteket eit stort og variert utval av reseptfrie legemiddel, hudpleiemiddel, kost- og ernæringsmiddel samt andre apotekvarer.
Apoteket gjer klar legemidla medan du ventar og gjev råd om korleis du skal bruke dei på rett måte.
Apoteket forsyner dei fleste avdelingane i Helse Førde med legemiddel, apotekvarer og farmasøytiske tenester og gjev farmasøytisk rådgjeving til mange kommunar i Sogn og Fjordane.
For å få behandling ved sjukehus eller poliklinikk må du i utgangspunktet vere tilvist frå lege, kiropraktor eller manuell teapeut. Har du trong for legehjelp skal du ringe fastlegen din eller den kommunale legevakta.
Mange pasientar og pårørande ønskjer å ta bilete eller video som eit minne frå tida på sjukehuset. Då kan det vere lurt å hugse nokre reglar.
Det er sjølvsagt heilt greitt så lenge det er pasientane og/eller pårørande og vener som er på bileta.
Det er likevel ikkje lov å ta bilete av medpasientar eller tilsette. Vi har hatt tilfeller der bilete av medpasientar/tilsette er blitt publisert i digitale media utan deira godkjenning.
Vi håper alle viser respekt for personvernet til alle dei møter under besøket på sjukehuset og avgrensar fotografering til å gjelde eigen familie og vener.
Ved Førde sentralsjukehus finn du kiosk der du kan kjøpe aviser og andre kioskvarer. Du kan også levere kupongar til Norsk Tipping sine spel.
Alle kantinene i Helse Førde er opne for tilsette, pasientar og pårørande.
Kantinene på Lærdal sjukehus og Nordfjord sjukehus finn du i underetasjen. Dei har opningstid 10.30 - 14.30.
Hovudkantina ved Førde sentralsjukehus ligg i 2. etasje. Her får du kjøpt varm mat og mykje anna. Den har opent 07.30 - 20.00. I Førde finn du også ein kafe i 1. etasje innanfor resepsjonen. Denne har opningstid 09.00 - 15.00. Her finn du kaffe, te, anna drikke, påsmurt og kaker m.m.
Kantina ved Indre Sogn psykiatrisenter er open alle kvardagar frå klokka 10.00-13.30.
Kantina på Tronvik er open for tilsette og bebuarar.
Du kan nytte mobiltelefon ved sjukehusa. Vi oppfordrar likevel alle til å bruke mobilvett og ta omsyn til medpasientar.
Det er viktig å sette telefonen på stille om natta, og på stilleringing eller vibrering om dagen. Av omsyn til dei andre pasientane er det best å gå ut av rommet dersom du må ta ein lengre samtale.
Vi ber om at du inne på pasientrommet ikkje snakkar eller har lyd på mobilen i tidsrommet etter klokka 21.30 til klokka 08.00 neste dag.
Det er gratis trådlaust nettverk for pasientar, pårørande og besøkande på sjukehusa. Dette kan du kople deg til frå din smarttelefon.
Førde sentralsjukehus har sett av hundre parkeringsplassar berre for pasientar og pårørande. Er alle desse plassane opptekne, er det fleire parkeringsområde rundt Førde sentralsjukehus. Ledige plassar på desse områda kan òg nyttast av besøkande.
Blodgjevarar og rørslehemma har eigne parkeringsplassar mellom anna framfor hovudinngangen og rundt om på sjukehuset sitt område. Dei som kan parkere her, har eige parkeringsløyve. Utan slikt løyve er parkering rekna som ugyldig.
Ordinær parkering for pasientar og pårørande: Parkeringsplassen er inn frå Svanehaugvegen, nord-aust for Svanabygget som er hovudbygningen ved sjukehuset. På nedsida av parkeringsplassen er det også ladepunkt for el-bil.
I 6. etasje har Førde sentralsjukehus eige pasienthotell.
Pasienthotellet har 22 senger. Dei er fordelt på seks enkle rom og åtte doble rom. Alle romma er tilpassa rullestolbrukarar.
Treng du nokon å snakke med? Sjukehuspresten er til for deg anten du er pasient eller pårørande. I møte med denne omsorgstenesta kan du finne ein «fristad» og ein plass å samle tankane. I samtale med sjukehuspresten er det tid og rom for både stort og smått.
Du treng ikkje ha kristen eller religiøs tru for å ta kontakt. Det er ditt liv og dine tankar som har fokus. Det er sjølvsagt og høve til klassiske prestetenester som mellom anna sermoniar og bøn.
Uansett kva du har på hjartet er sjukehuspresten tilgjengeleg for å møte deg, der det passar deg best. Det kan vere på telefon, prestekontoret, pasientrom, i kantina eller kanskje på ein benk ute.
Ta kontakt direkte med Helene Langeland på telefon 908 79 281, eller spør personalet om å tilkalle/avtale tid med prest.
Sjukehuspresten er primært tilgjengeleg i ordinær kontortid, men kan og tilkallast til andre tider.
Kontoret er på plan 2, første dør til høgre for inngangen til kantina.
Slik koblar du deg til gjestenettet vårt:
Koble deg til det trådlause gjestenettet (gjest.ihelse.net)
Ein nettlesar skal opne seg automatisk. (Om påloggingsvindauget ikkje dukkar opp, forsøk å opne nettlesaren manuelt).
Les nøye gjennom vilkåra.
Trykk "Godta" når du har lese og forstått vilkåra.
Innlogginga skjer automatisk på einingar etter første pålogging, så lenge kontoen er aktiv. Det skal berre vere nødvendig å logge seg på éin gong per eining per 31 dagar.
Akuttmedisin: Etter avtale på telefon 57 83 90 82.
Barneavdeling: Visittider sengeposten 5. etg: Kontakt personale på vaktrommet.
Kirurgisk: Visittider sengepost 12.30-13.30 og 18.30-19.30.
Kreft: Visittider sengepost: Har ikkje faste visittider. Ta kontakt med vaktrommet.
Kvinneklinikken: Far eller medmor kan kome når dei ønskjer utanom kviletid klokka 13.00-15.00. Søsken til barnet og andre besøkande kan takast i mot utanfor avdelinga.
Medisinsk: Visittider medisinsk sengepost 14.30-15.30 og 19.00-19.45. Til eineromma: Etter avtale.
Nevrologisk: Ikkje fast visitttid. Pårørande og andre er alltid velkomne.
