Vi tilrår at du alltid nyttar siste versjon av nettlesaren din.

Overarmsbrudd - behandling med operasjon

Ein del brot eignar seg ikkje for behandling med ortose. Då er operativ behandling nødvendig. Det er stillinga i brotet, kontakten mellom brotendane, kor mange bitar som finst og eventuelt følgjande skadar som avgjer om brotet eignar seg best for operasjon eller ikkje.

Typar operasjon

Operasjon av brot i overarmen kan gjerast på fleire måtar, kva type operasjon som blir vald er avhengig av utsjånaden til brotet og situasjonen for den skadde. I denne teksten blir operasjon omtalt med nagle og operasjon med plate og skruar.

Før

Brotet blir stabilisert mellombels med ein gipslaske eller ortose. Du får vanlegvis og ein fatle å kvile armen i. Dette vil ha ein smertelindrande effekt.

Operasjonen vil som regel bli utført i løpet av nokre dagar. I ventetida blir armen, hand og fingrar vanlegvis hoven. Det kan hjelpe å knyte og strekke i fingrar hyppig for å motverke hevelsen.

Du kan ete og drikke som vanleg fram til midnatt. Etter midnatt skal du ikkje ete meir, men du kan røykje, snuse og drikke vatn, saft, jus, brus, te og svart kaffi fram til 1 time før oppmøtetidspunktet ditt.

Under

Operasjon med plate og skruar

Det blir laga eit langsgåande snitt i huda på overarmen for å komme inn til det knekte overarmsbeinet. Beinet blir lagt på plass i rett posisjon og posisjonen blir sikra ved at ei metallplate blir skrudd fast med skruar. Deretter blir huda igjen sydd og operasjonssåra blir dekte med bandasje. Etter operasjonen blir det lagt på ein fatle for smertelindring.

røntgenbilde pasient med plate.foto
Ein pasient er operert for brot i overarmen og her er det brukt plate. Foto: Haukeland universitetssjukehus.

Operasjon med nagle

Ved denne typen operasjon blir eit snitt laga i huda heilt på toppen av skuldra. Gjennom dette snittet kjem ein til overarmsbeinet ovanfrå og ein nagle kan førast ned inne i mergkanalen. For å få naglen ned, må brotet setjast på plass. Naglen held brotet i rett posisjon. Naglen blir festa med skruar i skuldernivå og i nedre del av overarmen, det vil derfor bli laget fleire små snitt i huda. Etter operasjonen blir det lagt på ein fatle for smertelindring.

rngtbilde nagle_foto

Ein pasient er operert for brot i overarmen og her er det brukt nagle. Foto: Haukeland universitetssjukehus.

Kor lang tid tek normalt behandlinga?

Sjølve operasjonen tek omtrent ein til to timar men det kan variere. Brotet er som regel grodd etter 12 veker. Opptreningstida vil variere med kompleksiteten til brotet.

Etter

 

Vi skiftar på såret før du reiser heim og sjekkar at det ikkje er teikn til infeksjon i såret. Deretter skiftar du sjølv på såret om bandasjen skulle bli skitten eller våt, byrjar å losne eller om det siv sårvæske i han. Ein tørr bandasje kan liggje på i 5 dagar. Vask alltid hendene før og etter bandasjeskift.

Ingen kirurgiske inngrep er utan risiko. Det kan oppstå infeksjon i operasjonssåra, skade av nerve slik at du mistar evna til å strekkje ut handleddet og det er også fare for manglande heling av brotet trass i operasjonen.

Sting som såra er sydde med, blir vanlegvis fjerna 2–3 veker etter operasjonen. Desse kan du fjerne hos fastlegen din om ikkje anna er avtalt. Du vil bli innkalla til undersøking og røntgenkontroll i ortopedisk poliklinikk etter cirka 6 veker og 12 veker.

Denne informasjonen er tilpassa deg med brot i overarmen (humerusskaftfraktur), som er operert. Informasjonen gjeld uavhengig av om du er operert med mergnagle, eller med plate og skruar. Informasjonen er basert på at armen din er vurdert som øvingsstabil, men ikkje belastingsstabil.

Kvil armen i fatle (collar'n cuff) dag og natt 1–2 veker. Formålet med fatlen er å lindre smerte. Du kan gjerne kvile handa i jakkelomma i staden for å bruke fatle. Slutt med fatlen så snart du klarer å gå med armen fritt pendlande, og seinast etter 2 veker.

Ikkje støtt deg på armen eller løft tungt. Brotet er ikkje belastingsstabilt, og restriksjonen gjeld vanlegvis dei første 6 vekene etter operasjonsdatoen. Etter 6 veker blir du vanlegvis tillaten å ta opp att alle tidlegare aktivitetar, men du må trappe opp gradvis.

I starten er det vanleg å hovne opp i underarmen og fingrane.

  • Knyt handa og sprik med fingrane mange gonger! På den måten pumpar du hevelsen ut av armen. Aktiv fingerrørsle er det mest effektive tiltaket for å redusere hevelsen.
  • Legg deg på ryggen med underarmen kvilande på ei stor pute over magen. På den måten siv væska ut av armen med hjelp av tyngdekrafta.

Løyse fatlen 2–3 gonger dagleg for å gjere dette. Slutt uansett heilt med fatlen etter seinast 2 veker.

Bruk handa fritt til daglege aktivitetar. Bruk handa til å kle deg, vaske deg, lage mat og gjere lett arbeid så langt du klarer.

Beveg normalt i fingrar, handledd, underarm, olboge, skulderblad og nakke. Dersom du kjenner deg stiv eller anstrengd, prøver du dette: Løft opp skulderblada, trekk dei bak og slepp avspent ned. Gjenta så mange gonger du vil.

  • Sitt framoverbøygd og la armen henge. La handa gli ned langs leggen, ned mot golvet.
  • Sit sidevegs og la armen henge. Bøy ryggen sidevegs, så armen heng med ein avstand frå kroppen.
  • Stå framoverbøygd med støtte til ein stolrygg, og la armen henge. Du kan bruke beina eller ryggen til å gi armen litt fart, så han pendlar avspent. Pendle fram/tilbake, sidevegs og i sirklar begge vegar.
  • Sit sidelengs ved eit matbord og la underarmen kvile på bordet. Skyv armen inn på bordet, sidevegs ut frå kroppen din, så langt det går. Prøv å oppnå størst mogleg opning i armhola. Du må leggje overkroppen sidelengs innover bordet for å klare å skyve armen lengst mogleg.
  • Sit sidelengs ved eit matbord og la underarmen kvile på bordet. Skyv armen framover langs bordkanten, framlengs bort frå kroppen din, så langt det går. Du må leggje overkroppen framover for å klare å skyve armen lengst mogleg. Du kan støtte den friske handa i fanget dersom du vil.  

  • Ligg på ryggen. Legg den opererte armen opp over hovudet så langt det går. Gi den opererte armen hjelp for å komme lengst mogleg; støtt med den friske armen, eller hald ein stokk med begge hendene for å hjelpe.
  • Ligg på ryggen. Legg den opererte armen ut til sidan så langt det går. Gi den opererte armen hjelp for å komme lengst mogleg: Hald ein stokk med begge hendene, så den friske armen kan skyve han opererte ut til sida.
  • Ligg på ryggen. Fold hendene bak nakken. Med hendene i nakken vil kanskje olbogen på operert side peike rett opp. Forsøk å beveg olbogane ut til sidan så langt det går.

  • Krabb med fingrane opp ein vegg. Gi den opererte armen hjelp for å komme høgast mogleg; støtt med den friske armen, trekk med eit tau eller liknande.

NB: Det er mykje meir krevjande å løfte armen oppover, mot tyngdekrafta, enn å bevege han slik du har gjort i dei tidlegare øvingane. Når du startar å øve opp mot tyngdekrafta bør du av og til sjå deg sjølv i ein spegel. Hipser du opp skulderbladet for å få armen høgast mogleg? Då har du kravd meir av armen enn han har føresetnader for å klare. Gi armen meir understøtting; hjelp med frisk arm, tau eller slynge. Elles øver du inn ein uvane som er vanskeleg å bli kvitt seinare.

Du må sjølv kontakte ein fysioterapeut i nærleiken av der du bur. Første time kan gjerne vere 1–2 veker etter operasjonsdatoen. Fysioterapeuten vil gi deg individuelt tilpassa øvingar. God betring!

Ver merksam

Raudheit. Aukande smerte og/eller hevelse. Puss, gul eller grøn væske frå såra. Feber. Sjukdomskjensle.

Dette kan vere teikn på infeksjon og du bør ta snarleg kontakt med oss.

Sist faglig oppdatert 28.04.2025

Kontakt

Førde sentralsjukehus Avdeling for anestesi, intensiv og operasjon (AIO)

Kontakt Avdeling for anestesi, intensiv og operasjon (AIO)

Oppmøtestad

Førde sentralsjukehus: Pasientar som skal møte til operasjon, møter ved dagkirurgisk senter i 2. etasje i Svanabygget (houdblokka). Sjå i innkallingsbrevet ditt, dersom du skal møte opp dagen før. 

Nordfjord og Lærdal sjukehus: Pasientar melder seg i ekspedisjonen i 1. etasje. 

Anestesipoliklinikken og intensiv sengepost ligg i 2. etasje på Førde sentralsjukehus. 

 

En stor bygning med en stor plen foran seg

Førde sentralsjukehus

Svanehaugvegen 2

6812 Førde

Finn fram
En stor sykehusbygning med en plen foran seg

Nordfjord sjukehus

Sjukehusvegen 14

6770 Nordfjordeid

Finn fram
Institusjon med blomstrande frukttre og flagg framfor

Lærdal sjukehus

Sjukehusvegen 9

6887 Lærdal

Finn fram

Transport

Buss

Det går regelmessig rutebussar mellom Førde Sentralsjukehus og Førde Rutebilstasjon.

På nettsidene til skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestadar og tider for Sogn og Fjordane.

Frå Førde er det også gode bussamband til Bergen, Oslo, Ålesund og Trondheim.

Flybuss

Det går direkte flybuss frå Førde Lufthamn Bringeland til Førde Sentralsjukehus for alle fly som landar. Bussen stoppar ved busstoppet på motsatt side av Vievegen, på austsida. Herfrå går flybussen til Førde Lufthamn Bringeland 75 minutt før alle flyavgangar.

Parkering

Det er mogleg å parkere gratis på sjukehusområdet for pasientar og besøkande.

Taxi

Drosjesentralen i Førde er om lag 100 meter frå Rutebilstasjonen. Ved behov er våre tilsette i resepsjonen tilgjengelege 24 timar i døgnet og kan bestille taxi til deg.

 

​Buss

Fleire rutebusser går forbi Lærdal Sjukehus.

På nettsidene til skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestadar og tider for Sogn og Fjordane.

Frå Lærdal er det også gode bussamband til Bergen og Oslo.

Flybuss

Næraste flyplass er Sogndal Lufthamn Haukåsen. Det er korrespondanseruter via Kaupanger – sjå rutetider på nettsidene til skyss.no.

Parkering

Det er mogleg å parkere gratis på sjukehusområdet for pasientar og besøkande.

Taxi

Ved behov er våre tilsette i resepsjonen tilgjengelege 24 timar i døgnet og kan bestille taxi til deg.

Buss

Nordfjordeid Rutebilstasjon ligg i Nordfjordeid sentrum og er om lag ein kilometer frå psykiatrisenteret/BUP/sjukehuset.

På nettsidene til skyss.no finn du bussruter med oversikt over stoppestadar og tider for Sogn og Fjordane.

Frå Nordfjordeid er det også bussamband til Bergen, Oslo, Ålesund og Trondheim.

Parkering

Det er mogleg å parkere gratis på sjukehusområdet for pasientar og besøkande.

Taxi

Ved behov er våre tilsette i resepsjonen tilgjengelege 24 timar i døgnet og kan bestille taxi til deg.

Praktisk informasjon

Ved Førde sentralsjukehus finn du Sjukehusapoteka Vest HF si avdeling i Sogn og Fjordane.

​​Apoteket gjev tilbod til alle nyutskrivne og polikliniske pasientar ved Førde Sentralsjukehus, samt alle tilsette og besøkande.  Sjukehusapoteket er altså open for alle.

På veg heim frå sjukehuset kan pasientar få med seg alt dei treng av legemiddel og utstyr for vidare behandling heime. I tillegg har apoteket eit stort og variert utval av reseptfrie legemiddel, hudpleiemiddel, kost- og ernæringsmiddel samt andre apotekvarer.

Apoteket gjer klar legemidla medan du ventar og gjev råd om korleis du skal bruke dei på rett måte.

Apoteket forsyner dei fleste avdelingane i Helse Førde med legemiddel, apotekvarer og farmasøytiske tenester og gjev farmasøytisk rådgjeving til mange kommunar i Sogn og Fjordane.

​For å få behandling ved sjukehus eller poliklinikk må du i utgangspunktet vere tilvist frå lege, kiropraktor eller manuell teapeut. Har du trong for legehjelp skal du ringe fastlegen din eller den kommunale legevakta.

Les meir om eigendelar på helsenorge.no

Mange pasientar og pårørande ønskjer å ta bilete eller video som eit minne frå tida på sjukehuset. Då kan det vere lurt å hugse nokre reglar.

​Det er sjølvsagt heilt greitt så lenge det er pasientane og/eller pårørande og vener som er på bileta.

Det er likevel ikkje lov å ta bilete av medpasientar eller tilsette. Vi har hatt tilfeller der bilete av medpasientar/tilsette er blitt publisert i digitale media utan deira godkjenning.

Vi håper alle viser respekt for personvernet til alle dei møter under besøket på sjukehuset og avgrensar fotografering til å gjelde eigen familie og vener.

Alle kantinene i Helse Førde er opne for tilsette, pasientar og pårørande.

​Kantinene på Lærdal sjukehus og Nordfjord sjukehus finn du i underetasjen. Dei har opningstid 10.30 - 14.30.

Hovudkantina ved Førde sentralsjukehus ligg i 2. etasje. Her får du kjøpt varm mat og mykje anna. Den har opent 07.30 - 20.00.
I Førde finn du også ein kafe i 1. etasje innanfor resepsjonen. Denne har opningstid  09.00 - 15.00. Her finn du kaffe, te, anna drikke, påsmurt og kaker m.m.

Kantina ved Indre Sogn psykiatrisenter er open alle kvardagar frå klokka 10.00-13.30.

Kantina på Tronvik er open for tilsette og bebuarar.

​Du kan nytte mobiltelefon ved sjukehusa. Vi oppfordrar likevel alle til å bruke mobilvett og ta omsyn til medpasientar.

Det er viktig å sette telefonen på stille om natta, og på stilleringing eller vibrering om dagen. Av omsyn til dei andre pasientane er det best å gå ut av rommet dersom du må ta ein lengre samtale.

Vi ber om at du inne på pasientrommet ikkje snakkar eller har lyd på mobilen i tidsrommet etter klokka 21.30 til klokka 08.00 neste dag.

Det er gratis trådlaust nettverk for pasientar, pårørande og besøkande på sjukehusa. Dette kan du kople deg til frå din smarttelefon.

Førde sentralsjukehus har sett av hundre parkeringsplassar berre for pasientar og pårørande. Er alle desse plassane opptekne, er det fleire parkeringsområde rundt Førde sentralsjukehus. Ledige plassar på desse områda kan òg nyttast av besøkande.

Blodgjevarar og rørslehemma har eigne parkeringsplassar mellom anna framfor hovudinngangen og rundt om på sjukehuset sitt område. Dei som kan parkere her, har eige parkeringsløyve. Utan slikt løyve er parkering rekna som ugyldig.

Ordinær parkering for pasientar og pårørande:
Parkeringsplassen er inn frå Svanehaugvegen, nord-aust for Svanabygget som er hovudbygningen ved sjukehuset. På nedsida av parkeringsplassen er det også ladepunkt for el-bil. 

 

​I 7. etasje har Førde sentralsjukehus eige pasienthotell.

Pasienthotellet har 36 senger fordelt på 10 enkeltrom og 13 dobbeltrom.

​Treng du nokon å snakke med? Sjukehuspresten er til for deg anten du er pasient eller pårørande. I møte med denne omsorgstenesta kan du finne ein «fristad» og ein plass å samle tankane. I samtale med sjukehuspresten er det tid og rom for både stort og smått.

Du treng ikkje ha kristen eller religiøs tru for å ta kontakt. Det er ditt liv og dine tankar som har fokus. Det er sjølvsagt og høve til klassiske prestetenester som mellom anna sermoniar og bøn.

Uansett kva du har på hjartet er sjukehuspresten tilgjengeleg for å møte deg, der det passar deg best. Det kan vere på telefon, prestekontoret, pasientrom, i kantina eller kanskje på ein benk ute.

Ta kontakt direkte med Helene Langeland på telefon 908 79 281, eller spør personalet om å tilkalle/avtale tid med prest.

Sjukehuspresten er primært tilgjengeleg i ordinær kontortid, men kan og tilkallast til andre tider.

Kontoret er på plan 2, første dør til høgre for inngangen til kantina.

Slik koblar du deg til gjestenettet vårt:

  1. Koble deg til det trådlause gjestenettet (gjest.ihelse.net)
  2. Ein nettlesar skal opne seg automatisk. (Om påloggingsvindauget ikkje dukkar opp, forsøk å opne nettlesaren manuelt).
  3. Les nøye gjennom vilkåra.
  4. Trykk "Godta" når du har lese og forstått vilkåra.
Innlogginga skjer automatisk på einingar etter første pålogging, så lenge kontoen er aktiv. Det skal berre vere nødvendig å logge seg på éin gong per eining per 31 dagar.
 

  • Akuttmedisin:
    Etter avtale på telefon 57 83 90 82.
  • Barneavdeling:
    Visittider sengeposten 5. etg: Kontakt personale på vaktrommet.
  • Kirurgisk:
    Visittider sengepost 12.30-13.30 og 18.30-19.30.
  • Kreft:
    Visittider sengepost: Har ikkje faste visittider. Ta kontakt med vaktrommet.
  • Kvinneklinikken:
    Far eller medmor kan kome når dei ønskjer utanom kviletid klokka 13.00-15.00. Søsken til barnet og andre besøkande kan takast i mot utanfor avdelinga.
  • Medisinsk:
    Visittider medisinsk sengepost 14.30-15.30 og 19.00-19.45. Til eineromma: Etter avtale.
  • Nevrologisk:
    Ikkje fast visitttid. Pårørande og andre er alltid velkomne.
  • Ortopedisk:
    13.30-16.00 og 17.30-19.30.

Barseleininga har familierom og ingen faste visittider.

Medisinsk sengepost:
11.30 - 12. 30 og 16.00 - 18.00

Ortopedisk:
Pårørande er velkomne heile døgnet.

God start eininga:
Barseleininga har visittid heile døgnet.

Medisinsk sengepost:
14.00-15.00 og 18.30-19.00.